Research

bron: onbekend • ken of ben je de auteur?

De meeste regisseurs beginnen hun research met alles wat zij al weten van het gekozen onderwerp te rangschikken en de verschillende bronnen, waaruit zij kunnen putten, daaraan toe te voegen. Als feiten, ideeën en mogelijke oplossingen door je hoofd gaan spoken, krijgt deze fase een neurotischer karakter en bereikt ze soms een stadium, waarop het moeilijk is nog aan iets anders te denken dan aan het onderwerp van je programma. Sommige regisseurs schrikken midden in de nacht wakker met een schijnbaar scherpzinnig nieuw idee, maar moeten in het kille ochtendlicht ervaren dat ze beter gewoon hadden kunnen doorslapen.

BRONNEN

Als je ervan uitgaat, dat bijna alle informatie, die ook maar iets te maken heeft met je onderwerp van belang kan zijn voor het ontwikkelen van je nog prille programma-idee, dan kunnen in de beginfase vier verschillende bronnen van harte worden aanbevolen.

Gesprekken: Het lijkt overdreven, maar het is voor een regisseur van het grootste belang om het mogelijke onderwerp van zijn documentaire te bespreken met andere mensen - vooral met mensen buiten de televisiewereld, die niet zo gewend zijn meteen in beelden of in journalistieke termen te denken. Uit gesprekken met kennissen of personen, die je toevallig ontmoet ("Zeg 's wat weet u van ... ?") kunnen nieuwe ideeën, feiten, meningen, vage herinneringen of details naar voren komen, die nieuwe onderzoeksgebieden voor je opent en die je snel naar nieuwe terreinen voert.

Naslag-materiaal: Kranteknipsels, tijdschriften, encyclopedieën, etc. en naslagwerken ais Keesings Historisch Archief.

Bibliotheken: Hier wordt al het denkbare schriftelijke materiaal bewaard; van dikke standaardwerken tot onbekende teksten. Bedenk dat er boekenverzamelingen kunnen bestaan op onverwachte plaatsen, zeer gespecialiseerd van aard (bijv. medische bibliotheken, verzamelingen van genootschappen, liefdadigheidsinstellingen en musea).

Tv-programma's en films: De meningen zijn verdeeld over de waarde van het kijken naar het voltooide programma van een andere regisseur, als dat over een soortgelijk onderwerp als het jouwe gaat. Desondanks kan het zijn nut hebben, zeker als je tamelijk onervaren bent in de regie, want je kunt zien in hoeverre je ideeën standhouden als ze tot een programma zijn verwerkt. Ook kun je bekijken welke benadering niet en welke wel werkt. Kijken naar de programma's van anderen geeft je bovendien de kans het optreden van mogelijke medewerkenden -vooral van de "verplichte" nummers- te bekijken en een indruk le krijgen van de onderwerpen (en soms ook locaties), die je in je film wilt aanroeren. Over het algemeen is de verleiding om onderdelen van iemands werk te imiteren niet zo groot -zelfs al zijn ze sterk en overtuigend-, eenvoudig omdat twee mensen nooit hetzelfde materiaal op dezelfde manier zullen behandelen en omdat ieder televisieprogramma de neiging heeft een eigen stijl te ontwikkelen.

GEDETAILLEERDE RESEARCH

Het moment, waarop de gedetailleerde research begint - waarschijnlijk nadat je idee op basis van je treatment is goedgekeurdis geheel afhankelijk van het tijdschema van je produktie

Korte research: De omvang van de research voor nieuws en actualiteitenrubrieken is doorgaans beperkt door de beschikbare tijd Een snelle speurtocht door de knipsels uit het archief, feiten en vragen die razendsnel uitgezocht worden door de bureauredaktie, het op dubbele snelheid bekijken van fragmenten uit vorige programma's en een reeks haastige telefoontjes met mensen, die het onderwerp kennen en bepaalde meningen hebben. Dat is waarschijnlijk alle research, die gedaan kan worden. In dergelijke gevallen moet het accent liggen op nauwkeurigheid en oorspronkelijkheid, snelheid en een evenwicht in standpunten Raadpleeg altijd een jurist in gevallen, waarin een zaak nog in handen van de rechter is of waarbij je beschuldigd zou kunnen worden van laster,lt=:en veilige benadering bij nieuws of actualiteiten is om gemuik te maken van bekende deskundigen..Ldie een duidelijke mening hebben en die beknopt en zonder al te veel voor erel In r-eKeTl. vg. e s ee s erug eren e versc ijningen van bekende politici en politieke commentatoren op radio en televisie. AI is hun taalgebruik afschuwelijk, zij beheersen wel hun onderwerp en weten ook precies wat een programmamaker daarvan nodig heeft).

Uitgebreide research: Uitgebreide research voor diepgravende programma's is zwaar. Vaak blijkt het echter het leukste onderdeel van de produktie te zijn. In het begin moet een researcher zijn onderwerp zo breed mogelijk benaderen en op intelligente manier op zoek gaan naar informatie. Hij moet vooral niet bang zijn om obligate wegen te volgen of om af en toe eens eep zijweg in te slaan. Dit zal alleen maar het resultaat ten goede komen: een goed informatief programma, waarin de feiten op een heldere en prikkelende manier naar voren worden gebracht, waarin vragen worden opgeworpen en antwoorden worden uitgelokt. Zo'n programma zal het publiek geboeid aan de buis houden. De basis ligt in de research.

De vorm van je programma mag geen invloed hebben op de manier van research bedrijven Of het een documentaire is, die volledig met één-camera-ploeg zal worden opgenomen, of een programma met studiopresentatie en inlassen op film en/of video, het aat erom dat je het onderwerp van haver tot gort leert kennen. Research moet erop genc zIJn om I eeen op e oen, uit te zoeken wie wat weet, welke controverses, tragedies en wijzigingen zich hebben voorgedaan; kortom om alle informatie te verzamelen, die van belang kan zijn voor je verhaal.

Een voorbeeld: de Nationale Gezondheidszorg in Engeland heeft in de afgelopen dertig jaar geleid tot vele documentaires en discussieprogramma's op televisie. De beschikbare hoeveelheid materiaal -zowel geschreven als op film- is aanzienlijk. Het zorgvuldig bekijken van dit bestaande materiaal is desondanks noodzakelijk om twee redenen (als de regisseur een researcher heeft aangetrokken zal hij hem hierin nauw moeten begeleiden):

1. Om er zeker van te zijn dat het onderwerp in zijn belangrijkste facetten (historisch, politiek, ontwikkelingen, e.d.) volledig wordt begrepen. Als er geen begrip is van het hele onderwerp en de belangrijkste karakteristieken niet duidelijk zijn, mag zeker geen heldere visie in de uiteindelijke uitzending worden verwacht.

2. Om te beschikken over een springplank voor een "nieuwe" benadering, vanwege een nieuwe invalshoek of vanwege het gebruik van niet eerder vertoond beeldmateriaal.

N.B. De rol van de regisseur is hierbij van het allergrootste belang. In de ogen van de schrijver is het het allerbeste als de regisseur zijn eigen research verricht, vooral als het gebied al flink is afgegraasd Er zijn stevige argumenten om gebruik te maken van gespecialiseerde researchers, vooral bij grotere documentaire-programma's, maar je mag niet vergeten dat hoe verder de regisseur zich laat verwijderen van de details van de research, des te moeilijker het wordt te beslissen over de aanpak van het programma. Kort gezegd: het is lastig om de standpunten van je researcher te weerleggen als je zelf het onderwerp niet kent.

Waar het onderwerp ook over gaat, de mogelijke bronnen zijn gewoonlijk uiterst gevarieerd Een checklist:

Archiefmateriaal: Archieven met beeldmateriaal op film of video, geluidsopnamen, naslagwerken, kranteknipsels, documenten uit particuliere en algemene verzamelingen, f0to-collecties, kunstverzamelingen, e.d ..

Mensen: Journalisten, politici, academici en andere publieke figuren, die inlichtingen uit de eerste hand kunnen verstrekken.

Organisaties: Werkgeversbonden, vakbonden, gemeente-instellingen, kerkelijke organisaties, liefdadigheidsinstellingen, faculteiten.

Andere programmamakers: Voor contacten, meningen en ongebruikelijke brokjes informatie, die je nog prille gedachten kunnen beinvloeden.

Radioscripts: Vaak heeft de radio zich al gedetailleerd met je onderwerp beziggehouden Het lezen van radioscripts kan tijd en geld besparen, maar ook namen van nieuwe contacten opleveren.

Het is een goede gewoonte een tamelijk gedetailleerde lijst bij te houden van de bronnen, die je hebt aangeboord, en wat ze te bieden hebben. Als je dit niet doet, kun je ze gemakkelijk verwarren en bijv. betalingen voor geleverde diensten vergeten. Bovendien verlies je de greep op het programma en het algemene overzicht. Wapen je dus met een notitieboek.

Als researchers zijn aangetrokken, dan zullen ze regelmatig nau'Nkeurig, maar niet al te gedetailleerd, verslag moeten doen over de voortgang van het werk, de geraadpleegde bronnen en de ingewonnen informatie. Het is zeer belangrijk dat researchers hun onderzoek op een doeltreffende en toegankelijke manier presenteren Aantekeningen van researchers, die bedoeld zijn als korte samenvattingen van kranten en boeken, maar uitgegroeid zijn tot zwaarlijvige manuscripten, zijn vaak moeilijk te verwerken voor een regisseur, zeker wanneer hij al onder druk staat van de komende produktie

De taak van een researcher is vooral:

• Uit te zoeken welk materiaal, welke mensen en welke locaties beschikbaar zijn voor het opgegeven programma-onderwerp.

• Indien gewenst: het leggen van contacten en het ondernemen van een eerste verkenning.

• Het aanbevelen van een bepaalde opzet voor het programma, ondersteund door beknopt geschreven kanttekeningen, die de belangrijkste elementen aanstippen en wijzen op mogelijke valkuilen.

• Het anticiperen op mogelijke veranderingen in de opzet van het programma en het doen van handreikingen in een nieuwe richting.

• Als het proces gaande is, waarin de ideeën samen gevoegd worden tot een verhaal, moet de researcher gaan zoeken naar personen en locaties, die gefilmd kunnen worden.

Winston Churchill heeft zijn ambtenaren eens de dringende opdracht gegeven om hun ideeën en inlichtingen steeds te beperken tot een half velletje papier. Een vakbekwame researcher zal ook zo beknopt moeten werken. Meer inlichtingen kunnen worden verstrekt wanneer de regisseur daarom vraagt.